Van overleven naar leven

Michel’s* (55 jaar) jeugd was traumatisch. Hij groeide op in een groot katholiek gezin waar angst en onveiligheid de boventoon voerden. Ook werd hij seksueel misbruikt door meerdere familieleden. Dit leidde tot een jeugd vol schaamte, wanhoop en een zeer moeizame relatie met zijn ouders. Na zijn vlucht uit huis, toen hij zeventien jaar oud was, volgden depressies en meerdere psychiatrische opnames met psychoses en separaties. Van jongs af aan ervoer Michel paranormale waarnemingen en stemmen, die later betekenis kregen in zijn herstelproces. Een ernstige legionellabesmetting werd een keerpunt in zijn leven: zijn lichamelijke herstel gaf hem ook mentale kracht. Door therapie, spiritualiteit en het delen van zijn ervaringen als ervaringsdeskundige, vond hij nieuw houvast. Nu ondersteunt hij anderen met psychische kwetsbaarheid, richt zich op creativiteit en spiritualiteit, en benadrukt het belang van veerkracht, zelfacceptatie en “doen”. Michel’s verhaal is er één van lijden maar ook één van doorzettingsvermogen en hoop. Het is een verhaal van vallen, opstaan en het hervinden van menselijkheid in de zorg.

Pijn en kwetsbaarheid kunnen een bron van herstel zijn.

Het verhaal van Michel*

Een traumatiserende jeugd

Michel vertelt: “Ik ben opgegroeid in een groot, katholiek gezin in een onveilige en gewelddadige thuissituatie, waar veel angst en spanning heerste. Mijn vader was autoritair, een sadist, én een alcoholist. In mijn jeugd ben ik seksueel misbruikt door meerdere mensen, door mijn oudere broers en door een oom. Dat heeft diepe sporen nagelaten en mijn ontwikkeling ernstig verstoord. Als kind was ik gevoelig en had ik al bijzondere waarnemingen: ik hoorde stemmen en zag beelden die anderen niet zagen; later keerden deze waarnemingen terug tijdens psychoses. Op mijn zeventiende ben ik uit huis gevlucht en trok ik in bij mijn zus. Ik probeerde een normaal leven op te bouwen: ik werkte, had vrienden en begon aan een opleiding Sociaal Pedagogisch Werk, maar uiteindelijk liep ik vast. Rond mijn tweeëntwintigste werd ik depressief en suïcidaal. Dat was het begin van vele opnames, therapieën en diagnoses, zoals depressie, borderline, bipolair, schizofrenie en complexe PTSS. Ik kreeg zware medicatie en werd meerdere keren gesepareerd. In 2006 raakte ik besmet met de legionellabacterie en kwam ik in coma. De kans dat ik het zou overleven was klein, de artsen gaven mij tien procent, maar ik herstelde wonderwel. Dat was voor mij een belangrijk keerpunt in mijn leven: als mijn lichaam kon herstellen, kon mijn geest dat ook, daar geloofde ik heilig in. Vanaf dat moment begon ik met mijn echte herstel. Ik vond kracht in mijn spirituele ervaringen, in de stemmen die me steun gaven en in mijn rotsvaste overtuiging dat herstel wél mogelijk was.”

Ik heb geleerd mijn wantrouwen te wantrouwen.

Harde, onpersoonlijke zorg

“De zorg die ik kreeg in de GGZ heb ik vaak als hard en onpersoonlijk ervaren. Ik had niet het idee dat de hulpverleners wisten wat er in mijn hoofd gebeurde. Er was weinig begrip en aandacht voor mijn trauma en mijn gedrag; de zorg was vooral gericht op het bestrijden van symptomen. Vaak voelde ik me meer een patiënt dan een mens. Tijdens mijn herstel ben ik mijn ‘psychotische’ ervaringen anders gaan zien: niet alleen als ziekte, maar ook als onderdeel van wie ik ben. Via de stemmenhoordersbeweging en een mannengroep voor slachtoffers van seksueel misbruik vond ik herkenning en steun. Dankzij een schadevergoeding kon ik therapie volgen en mijn verleden beter verwerken. Langzaam kreeg mijn leven weer richting en betekenis.”

Veerkracht

“Vandaag werk ik als ervaringsdeskundige in de geestelijke gezondheidszorg, onder andere rond suïcidaliteit. Mijn levensverhaal is er één van vallen en opstaan, maar ook van veerkracht. Ik heb geleerd dat herstel mogelijk is, en dat ook pijn en kwetsbaarheid een bron van kracht kunnen worden. Na mijn legionellabesmetting volgden toch nog veel moeilijke periodes. Ik belandde meerdere keren in de psychiatrie, had psychoses en werd zelfs onder dwang opgenomen. Een keer liep het uit de hand toen ik verward en naakt ging zwemmen en door de politie werd opgepakt. Dat was mijn laatste opname, en sindsdien probeer ik echt te herstellen. Ik gebruik nog maar een lage dosis medicatie en hoop daar ooit helemaal vanaf te komen. De medicijnen hebben mij veel gedaan: bijwerkingen, angst, suïcidegedachten, en vervreemding van mezelf. Ik voelde me vaak niet geholpen, en het vertrouwen in behandelaars was moeilijk. Toch heb ik geleerd mijn wantrouwen te wantrouwen, zoals een psychiater ooit tegen mij zei. Langzaam kreeg ik meer inzicht in mijn ziekte en herstel.”

Vinden van eigen identiteit

“Mijn verleden speelt een grote rol in mijn leven. Ik ben opgegroeid in een gezin dat getekend was door oorlog, angst en geweld. Het seksueel misbruik als kind, heeft me diep geraakt. Jarenlang heb ik gevochten om erkenning en om mijn eigen identiteit te vinden, ook op het gebied van mijn homoseksualiteit. Nu durf ik mezelf te accepteren zoals ik ben, zonder rol of masker. Mijn herstel vond ik in spiritualiteit, creativiteit en verbinding met anderen. Ik gebruik symbolen zoals een gereedschapskoffer of theedoos om mijn kracht en veerkracht te laten zien. Ik help nu anderen als ervaringsdeskundige, geef trainingen en probeer hoop en perspectief te bieden. Dat geeft mijn leven zin. Geld is voor mij minder belangrijk; aandacht en gehoord worden betekenen veel meer.”

Toekomstdromen

“Voor de toekomst droom ik ervan om in Canada te wonen en daar mijn ervaring in te zetten binnen de herstelbeweging. Soms voel ik me nog eenzaam, maar ik ben trots op mezelf: ik leef, ik ben in het hier en nu, en ik doe ertoe. Ik heb, ondanks alles, geleerd te leven met mijn kwetsbaarheid. Ik heb mijn ervaringen omgezet in kracht: ik begeleid nu zelfs mensen in herstelprocessen. Mijn verhaal laat zien dat, hoe diep iemand ook valt, er altijd hoop en groei mogelijk is.”

Van sommige interviews wordt een haiku gemaakt. Wil je meer weten? Kijk dan op: Project Poëzie – De Verhalenbank Psychiatrie

De timmerman danst
De roes van het carnaval
Oud maanlicht herstelt
Ineke van Heemstra-Hegener

* Vanwege privacyredenen zijn namen en details aangepast.

Zie je het leven niet meer zitten? Of maak je je zorgen over een ander? Neem dan gratis en anoniem contact op met de hulplijn van 113: bel 0900-0113 of chat via www.113.nl.

Scroll naar boven